Vú sữa hoàng kim là giống cây ăn quả mới và cho giá trị kinh tế cao. Nếu bạn muốn trồng thì sau đây là cách phân biệt và cách chọn mua cây vú sữa hoàng kim giống.
- Tên gọi: Ở Việt Nam gọi là vú sữa hoàng kim, Hoàng Kim (Đài Loan) Caimito, Star Apple, trái có tên Abiu.
- Tên khoa học: Pouteria caimito
- Thuộc:
- Bộ (ordo): Ericales
- Họ (familia): Sapotaceae
- Chi (genus): Pouteria
- Loài (species): Pouteria caimito
Vú sữa hoàng kim thường được biết đến với cái tên là Abiu, là một loại cây mọc hoang ở đất nước Hawaii, Mỹ, sau này được nhân giống ở rất nhiều quốc gia trên thế giới. Trong đó, Đài Loan gọi trái Abiu là quả hoàng kim có vị trí riêng, được xem là loại trái cây cao cấp và bổ dưỡng, rất ưa chuộng trồng và thuần chủng tạo nên sản lượng và nguồn thu tốt.

Trái vú sữa hoàng kim tại Việt Nam được nhập khẩu từ Đài Loan và có tên gọi là vú sữa hoàng kim. Dựa vào thống kê khoa học, vú sữa hoàng kim (abiu) tuy cùng Bộ-Họ với Vú sữa lò rèn, bơ hồng,… nhưng khác Chi và Loài.
- Vú sữa hoàng kim thuộc Chi Pouteria – Loài Pouteria Caimito
- Vú sữa lò rèn, bơ hồng,… thuộc Chi Chrysophyllum – Loài Chrysophyllum Cainito.
Trái vú sữa hoàng kim sẽ có sự liên kết gần hơn với trái Lê-ki-ma (vì cùng Chi Pouteria), lá của chúng khá giống nhau. Chính vì vậy mà người mua không am hiểu có thể nhầm lẫn cây vú sữa hoàn kim với cây Lê-ki-ma.
Đặc điểm của cây
Tại Việt Nam, vú sữa hoàng kim có xuất xứ từ Đài Loan nên ưa khí hậu nhiệt đới gió mùa.
- Cây thuộc dáng cây công trình bóng mát, thân gỗ, chiều cao gần 5m, tán khá rộng, ưa nước nên cần độ ẩm cao.
- Lá của cây khá nhỏ, dài và mang màu xanh đậm.
- Quả không mang hình dáng tròn như các loại vú sữa nội. Thay vào đó quả vú sữa hoàng kim thường có một núm nhỏ, dạng chóp nhọn, cùi trong và vỏ khá mỏng, chỉ mang màu xanh nhạt lúc còn non, khi đã chín thì phần vỏ bên ngoài sẽ ngả sang màu vàng tươi. Thịt bên trong quả chỉ có 1 hạt.

Hiện nay, có 3 loại vú sữa hoàng kim:
- Đông mật hoàng kim: hiếm có cây chuẩn ở Việt Nam
- Cửu đại hoàng kim: trái to, tròn, không có chóp nhọn ở đít tráo
- Đại kim cát: trái có chóp nhọn ở đít trái
Cây vú sữa hoàng kim không thể sinh trưởng ở khu vực có sương giá vào mùa đông và hạn hán dài vào mùa hè. Chính vì thế, ở các nước Nam Mỹ, vú sữa hoàng kim cực kỳ thu hút khách du lịch và khá nổi tiếng, được chào đón nồng nhiệt.
Giá trị dinh dưỡng của quả vú sữa hoàng kim
Hiện vú sữa hoàng kim có giá trung bình khoảng 250.000 đồng – 400.000 đồng/kg mang đến giá trị kinh tế tương đối cao. Nguyên nhân đến từ hương vị độc đáo của vú sữa hoàn kim khi chín. Vú sữa hoàng kim thường được ăn tươi, chỉ cần cắt đôi theo chiều dài của quả và dùng thìa để cạo hết phần thịt màu trắng kem/ hoặc trong veo, ngọt nhẹ, thoảng chút caramel và vani.

Quả có cân nặng trung bình của nó là 250gram-700gram tuỳ theo giống cây. Trong quả chín mang lại một số lợi ích cho sức khỏe do hàm lượng vitamin C, vitamin A, vitamin B3 (niacin), canxi, phốt pho và chất xơ.
- Tốt cho sức khoẻ mắt: 100g thịt vú sữa hoàng kim cung cấp 130ug Vitamin A – cao hơn cà rốt và cà chua, giúp ngăn ngừa một số rối loạn về mắt.
- Tăng cường miễn dịch: 100gram thịt chứa 122% lượng Vitamin C được khuyến nghị hàng ngày, giúp tăng cường khả năng miễn dịch và cải thiện cơ chế bảo vệ chống lại nhiễm trùng và bệnh tật.
Hỗ trợ hô hấp: chất nhầy tự nhiên trong trái vú sữa hoàng kim giúp giảm ho, cảm lạnh, viêm phế quản cũng như các rối loạn phổi khác. - Lợi ích sức khoẻ khác: loại quả này còn được sử dụng như một chất tẩy giun tự nhiên, nhuận tràng, chống viêm cho cơ thể, hỗ trợ giảm sốt và tiêu chảy
- Hỗ trợ sức khỏe làn da: đây là một nguồn cung cấp vitamin B3 (Niacin) dồi dào, trong 100gram thịt vú sữa hoàng kim chứa khoảng 34% lượng Niacin được khuyến nghị trong chế độ ăn hàng ngày, với 2 loại coenzyme, là các dẫn xuất của Vitamin B3 => cần thiết cho quá trình chuyển hóa glucose và chất béo.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vú sữa hoàng kim
Bởi vì mang đến hiệu quả kinh tế cao mà gần đây nhiều người ưa trồng cây vú sữa hoàng kim. Tuy nhiên, xuất hiện khá nhiều giống vú sữa lai, nên việc lựa chọn giống hoàng kim cần được xem xét kỹ lưỡng.
Cây giống vú sữa hoàng kim có thể ở dạng cây chiết (chiết cành) hoặc cây ghép. Cây giống cần được chọn lọc tại vườn mẹ đã cho trái to, năng suất ổn định và trải qua quá trình dưỡng cây để lên chồi mới, đủ khoẻ để xuất vườn, đến tay người trồng một cách khỏe mạnh.
Thời vụ và mật độ trồng
- Bạn có thể trồng bất cứ thời điểm nào trong năm, trong đó trồng vào mùa mưa sẽ ít tốn công tưới.
- Mật độ trồng trồng xen kẽ là tốt nhất:
- Vùng đồng bằng 6m x 8m tương đương 200 – 220 cây /ha
- Vùng đất cao 6 m X 6m tương đương 300-400 cây/ha
Hướng dẫn làm đất và cách trồng
- Đào mương, lên liếp: nếu trồng mới đất ruộng nên đào mương sâu 1 – 1,5 m, bề mặt liếp rộng 7 – 10 m.
- Bố trí hệ thống đê bao, cống bọng để tưới – tiêu chủ động hơn.
- Chuẩn bị đất để lên mô trồng: chọn đất mặt ruộng, đất bùn ao, đất vườn cũ, xử lý khoảng 1 – 1,5 kg vôi/mô và phơi 15 – 30 ngày trước khi trồng.
Ở giai đoạn mới trồng từ 1-2 năm đầu nên che bóng mát để hạn chế cây non bị ánh sáng chiếu trực diện. Rễ cây ăn nông, nếu nhiệt độ quá cao sẽ khiến cây bị mất nước làm cây giống không phát triển được, để khắc phục hãy ủ rơm rạ lá mục cách gốc 30-50 cm để giữ được nước cho rễ cây.
Cách chăm sóc và phòng trừ sâu hại
- Đất thích hợp: có thể trồng cây vú sữa hoàng kim ở bất kỳ loại đất nào, được làm giàu bởi chất hữu cơ và độ pH khoảng 5,6.
- Về nước tưới: tưới nước cách ngày trong khoảng tháng đầu tiên, 3-4 lần một tuần trong vài tháng tiếp theo, thời gian khô hạn kéo dài với lượng mưa ít hoặc không có nước nên tưới nước đầy đủ mỗi ngày, vào mùa mưa thì cắt giảm hoặc ngừng lại.
- Về phân bón: hữu cơ, sinh học là hướng bón phân phù hợp, NPK 10-10-10 là công thức phân phù hợp để cung cấp dinh dưỡng, phân hữu cơ dạng viên nén với khoảng 70% thành phần hữu cơ, thêm vào đó là acid humic, acid fulvic,…
- Phòng trừ sâu hại: cây có thể bị sâu đục trái, sâu đục thân, sâu ăn hoa, bệnh thối trái tấn công, bạn có thể xử lý bằng cách
- Trộn phân hữu cơ với trichoderma để tăng lượng vi sinh vật đối kháng với nấm bệnh bảo vệ cây.
- Dùng chế phẩm EM để có thể thúc đẩy được phân mau thấm đất để cây hấp thụ được vi sinh vật cần thiết.
- Bón lót phân hữu cơ hoai từ 10 đến 15kg, phân super lân 0,3kg và phân DAP 0,1kg.


